سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
172
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)
و مانند : آيه شريفه ( 187 ) از سوره ( بقره ) : و انتم عاكفون فى المساجد يعنى و شما در مساجد اعتكاف و عبادت مىكنيد . شاهد در « المساجد » است كه الف و لام تعريف گرفته لذا در حال جرّى كسره پذيرفته است . و نيز مانند كالاعمى و الاصم . شاهد در ايندو كلمه آنست كه الف و لام ايندو موصوله بوده لذا جرّ هردو به كسره است . و همچنين مانند آنچه در كلام ابن ميّاده آمده : رأيت الوليد بن اليزيذ مباركا * شديدا بأعبآء الخلافة كاهله يعنى وليد پسر يزيد را با بركت ديدم در حالى كه براى بدوش كشيدن بار خلافت بين شانههايش مستحكم و بااراده بود . شاهد در « اليزيذ » است كه الف و لام زائده قبول كرده لذا جرّش به كسره است . آراء در اسم غير منصرف بعداز اضافه و گرفتن ال شارح گويد : از ظاهر عبارت مصنّف اينطور استفاده مىشود كه اسم غير منصرف پس از اضافه و گرفتن ال صرفا جرّش بكسره شده امّا به غير منصرف بودنش باقيست يعنى تنوين نمىگيرد اعمّ از آنكه بواسطه اضافه و گرفتن ال علّت عدم انصراف از آن زائل شده يا باقى باشد چنانچه شارح تسهيل در اين كتاب به آن تصريح نموده است . ولى سيرافى نحوى و مبرّد اديب و جماعتى از نحاة گفتهاند : اسم پس از گرفتن ال و اضافه شدن بطور مطلق منصرف مىشود چه